طلوع و  مانورقدرت با جنجال آفرینی

( نوشته­ی محمد امین وحیدی)

تلویزیون خصوصی طلوع که تا فعلاً دربین شبکه های خصوصی تلویزیونی کشور یکه تاز بوده، گاه و بیگاه با راه اندازی سر و صدا و جنجال های بی­جهت و با جهت، قصد دارد نقش تلویزیونهای خبرسازجهان همچون الجزیره را درکشور بازی کند. قسمیکه همگان شاهد بوده ایم، از بدو تاسیس این تلویزیون درسال 2004 میلادی این تلویزیون تا کنون بارها درگیر کشمکش ها و جنجال هایی با افراد حقیقی و حقوقی بوده و دربعضی موارد درلابلای برنامه ها حتی به اهانت شخصیت ها نیز پرداخته است.

ازآخرین گلی که تلویزیون طلوع درهمین روزها به آب داده است، میتوان مسئله به تعلیق درآمدن کرسی خانم ملالی جویا وکیل مردم فراه درپارلمان اشاره کرد که مصاحبه ای را درتلویزیون طلوع انجام داد و به نشررسید  که بخش هایی ازآن دربرنامه زنگ خطراستفاده شد.

دراین مورد نکته­ی قابل درنگ اینست که مصاحبه اول یکباردرشب و تکرارآن باردیگردرروزبعد پخش میگردد اما هیچ عکس العملی درمقابل آن ازجانب هیچ کس دیده نمیشود الی زمانیکه این موضوع دربرنامه زنگ خطر مورد نشخوارقرارمیگیرد و جالب اینکه همان برنامه زنگ خطر یک باردرشب و تکرارآن درروزبعد و یک بارهم هفته بعد درروز نشرمیگردد به این معنی که تکرار این قسمت برنامه در روز برای باردوم عمدی و هدفمند به نظرمیرسد.

دراین قسمت برنامه زنگ خطر که مسبب اصلی جنجال خانم ملالی جویا تلقی میشود، از بین صحبت های مجریان چنین برداشت میشد که گویا این مجریان دیگرازموضعگیری قبلی شان علیه پارلمان پشیمان باشند و ازلابلای صحبت هایشان ندامت ازکرده های گذشته شان مشاهده میشد درحالیکه بهترمیبود موضعگیری شانرا نه به این به نمکی میکشاندند و به آن به شوری شور.

 آوردن موضوع خانم جویا دراین نوشته، کاری به رد یا دفاع گفته­های وی ندارد، بلکه فقط هدف ازاین کار بررسی نقش کاربرد نشرات رسانه ها درانعکاس موضوعات واستخراج هدفمند گفته های افراد ازلابلای مصاحبه های آنها است.  با بزرگ کردن صحبت های خانم جویا و تعریف و تمجید بیش ازحد ازپارلمان درحالیکه میشد با یک مقدمه کوتاه این بخش مصاحبه را نشرکرد و شاید هم نیاز به نشرتکراری آن برای بارسوم نبود، برنامه زنگ خطر ازیک سو از خود چرخش یک صد و هشتاد درجه ای نسبت موضعگیری قبلی شان با پارلمان به نمایش گذاشت و ازسوی دیگر جنجال تازه ای را برای چند روز طنین انداز رسانه ها ساخت که البته ناگفته نباید گذاشت هرچند که درقضیه خانم جویا " زبان سرخ سرسبزدهد به باد " صدق میکند اما اینکه چه کسی ازاین زبان حرف کشیده است هم مهم است.  

ازدیگرمورد مشابه میتوان به برکناری جنرال امین الله اشاره کرد، با وجودیکه دربرکنار وی خصومت های شخصی و سلیقه ای و بعضی مسایل سیاسی درپس پرده این قضیه عنوان شده است، اما بزرگنمایی فعالیتهای او و صحبت درمورد او دربرنامه زنگ خطردرطی چند هفته پی درپی دربرکناری وی بی تاثیرنبوده است.

ازآن پس درقضیه " فلم کابل" اکسپرس، با وجود شکایات زیاد علیه آن فلم و بازیگرافغانی آن آقای سید حنیف همگام که یکی ازمجریان تلویزیون طلوع است، بازیگرآن اول دربرنامه زنگ خطر، دراعتراض به اعتراضات علیه فلم  جنجالی "کابل اکسپرس" ازخود " تمثیلی" بجا میگذارد و سپس با همکاری تلویزیون طلوع برای مدت چند روز به خارج ازکشورفرستاده میشود و پس ازچندی دوباره با خواست تلویزیون طلوع بازمیگردد.  

چندی قبل تلویزیون طلوع جنجال و کشمکشی با سارنوال کل کشورداشت و شب حادثه " بازداشت بعضی ازمسئولین طلوع توسط پولیس به امرسارنوال کل" به مدت بیشترازدوساعت سراسرتصاویرتکراری جریان بازداشت مسئولینش را به گونه اعتراض به نمایش گذاشت و این بار این قسمت برنامه زنگ خطردرواقع زمانی نشرمیگردد آنهم بصورت تکرار که این تلویزیون نیاز به یک مانور رسانه ای دارد تا قدرتش را به رخ رقیبان سیاسی اش بکشد وگوشزد کند که رسانه یعنی قدرت چهارم دولت وهرکس خود را با آن مواجه سازد با چنین عکس العملی مواجه میگردد.  

موارد جنجالی ایکه درطی سه سال گذشته طلوع با آن درگیربوده است گوناگون اند. دراوایل نشرات تلویزیون طلوع الی عادی شدن آن برای مردم، اعتراضات قشرعظیم مردم علیه نشر بعضی از برنامه هایی که به گفته آنان غربی و بیش ازحد آزاد تلقی میشد دامنگیراین شبکه بوده است. پس ازآن قضیه قتل مرموز شیما رضایی یکی از مجریان برنامه موسیقی این تلویزیون، بعداً جهت گیری­های تند این تلویزیون علیه آمریکا و کشورهای غربی دربرنامه های مباحثه ای و گفتمان ها،  تهیه گذارش تصویری از طالبان، هتک حرمت به بعضی ازشخصیت های سیاسی دربرنامه های طنز، به مسخره گرفتن بیش ازحد کشورهمسایه پاکستان دربرنامه طنز که باعث ممنوع شدن نشرات کیبلی آن دراین کشورگردید، استخراج هدفنمند گفته های شخصیت ها درمصاحبه هایشان که باعث سو تعبیربیننده میگردد، نقل قول نادرست ازگفته های افراد، موضعگیری علیه حکومت، موضوعگیری علیه اعضای پارلمان، درگیری با لوی سارنوال وآخرین مورد هم نشر تقریباً همزمان فلم مستندی که درقسمت هایی ازآن خانم ملالی جویا نشان داده میشود، مصاحبه وی و بزرگنمایی گفته های وی دربرنامه زنگ خطر ازجمله کشمکش ها و جنجال آفرینی هایی بوده است که گاه گاه به جذابیت آن افزوده و بعضاً باعث نفرت ازآن گردیده که بعضی ها با این مشخصات لقب الجزیره افغانستان را به طلوع میدهند اما چنین سیرحرکی و جنجال آفرینی و کشمکش زایی ممکن دردموکراسی های نمونه غربی، یکی از راه ها و یا نیازمندی های رشد و کامیابی یک رسانه آزاد و تجاری صوتی تصویری باشد اما درکشورهای بی ثبات ممکن بعضاً باعث خلق مشکلات و تشنجات جدی تری گردد.