معرفی و بررسی مختصرسینمای هند

منبع: خارجی

برگردان: محمد امین وحیدی

     هندوستان مرکز بزرگ سینمایی درمنطقه و جهان محسوب میشود. کمیت صنعت فلم هندوستان بزرگترین حد را درجهان برخوردار است. طبق آماریکه به نشرسپرده شده است، فقط درسال 2002 میلادی سینمای هندوستان 1200 فلم تولید داشته است. با وجودیکه محصولات سینمای هند بصورت چشمگیر درکشورهای مختلف جهان بخصوص درکشورهایی که شهروندان هندی الاصل دارند، محبوبیت دارد، اکثرعواید محصولات سینمای هند از سینما روان داخلی هند بدست میآید. ازدهه پنجاه الی دهه نود میلادی فروش تعداد بی نهایت این فلم ها منفعت زیادی به اقتصاد هندوستان رسانده است که دراین سالها بین شبکه های تلویزیونی و فلمهای توریدی خارجی رقابت ناچیزی وجود داشت.

   درسالهای اخیر تعداد کثیرشبکه های مختلف تلویزیونی و کیبلی عرض اندام نموده اند و تورید فلم های خارجی نیز رایج شده است. اکثر فلم های امروزی هندی ازنگاه تجاری به ناکامی و ورشکستی می انجامند، زیرا حتی فلمسازان مشهور و محبوب که یک زمان پول زیادی از این فلم های بدست میآوردند، بخاطرتکثیرغیرمجاز( قاچاق و بدون حق کاپی) به پیمانه بسیاروسیع، هزینه مصرف شده بالای فلم هایشان را بدست آورده نمیتوانند.

( هدف گرایش بعضی از فلمسازان معاصرهندی به گنجانیدن صحنه های غیراخلاقی درفلم هایشان، هرچه بیشترتجاری نمودن فلمهاست که درحقیقت فلم از نگاه کیفیت پایین میآید.)

فلمسازی منطقه یی درهندوستان:

چون هندوستان یک کشورکثیرالملیت است، بناً درآن به زبان های زیادی تکلم صورت میگیرد، که این زبان ها عبارتند از: هندی، بنگالی، تامیل، تیلوگو، مالایلام و کانادا وهریک اززبان های عمده صنعت فلمسازی خودش را تقویت مینماید. صنعت فلم های هندی که نزدیکی زیاد با زبان اردوی پاکستان دارد، درشهربزرگ و صنعتی بمبمئی مستقراست، و نام این سینما را بالییود گذاشته اند که ازکلمات Bombay و Hollywood مشتق شده است.  عین چنین واژه های ترکیبی برای سینمای زبان های دیگر هندوستان نیز ساخته اند، که برای سینمای تامیل Kollywood را انتخاب نموده اند که برگرفته شده است از نام شهرک سینمایی " کودمبکام" ناحیه ای در" چینای" هندوستان. همینطور برای سینمای " تیلوگو" نام  Tollywood را برگزیده اند که کلمه " تالی گنج"  نام محلی برای سینمای بنگالی محسوب میشود که مرکزیت آن در" تالی گنج" ناحیه ای در کلکته میباشد. سینمای بنگالی زبان هندوستان، سینمایی محسوب میشود که کارگردان بزرگ " ساتیا جیت رای" سینماگر جهانی و برنده چندین جایزه معتبر جهانی را درخود پرورش داده است. " ساتیا جیت رای" شخصیتیست که جایزه ( بهارت رتنا) بلند ترین جایزه ملکی هندوستان، حایزه legion De Honor  فرانسه و جایزه ( اسکار یک عمرفعالیت هنری) را بخود اختصاص داده است.

دراین میان صنعت فلمسازی بالییود، از نگاه تولید و فروش ازدیگران پیشی دارد و آنهم بدلیل زیاد بودن هندی زبانان نسبت با سایرمردمان این کشوراست. اکثرکسانی که درسایرسینماهای محلی کارکرده اند،آرزوی یک باررفتن به بالییود را دارند تا بتوانند تجربه جدید کسب نمایند و فرصت های بهتری یابند. بطور مثال، ( ای آر رحمان) که موزیک دایریکتر یا کارگردان آهنگسازی فلم های بالییود است، اول فعالیت های هنری اش را از کالییود Kollywood آغازکرد و همین طور فلمها که دریک زبان موفقیت بدست میآورند، به سایرزبان ها ناگذاری و دوبله میشدند، مثلاً فلم های بلند هندی به نام های ( پداسون) و ( دروجا) دراول به زبان های بنگالی و Tamil بودند که بعد از موفقیت به زبان هندی تبدیل گردیدند.

هم آیش و مشخصات فلم های ژانرتجارتی:

فلم های تجارتی بدون درنظرداشت اینکه درکدام سینمای محلی ساخته میشوند، عمدتاً مشخصات ذیل را دارا میباشند:

        ¸  همیشه طولانی اند که سه ساعت را دربرمیگیرد و درمیان یک وقفه دارند.

¸    موزیکال اند و دوره های اکشنی فلم معمولاً با یک بیت خوانی و رقص قطع میگردد؛ فلم های خوب کوشش دارند با جریان های رقص و آوازداستان فلم را به پیش ببرند. فلم های متوسط رقص و ساز و آواز دارند تا بتوانند خواست و تقاضای بیننده را ارضا نمایند که معمولاً بیت ها توسط آوازخوانان متخصص خوانده میشوند و درفلم ها قهرمان مرد و زن آنرا " لپ سنک" مینمایند.

¸    یکی دیگراز این فلم داشتن موضوعات میلودرام است که معمولاً نمایشی توام با موسیقی بوده و پایان خوش یا عشق های خوش فرجام میداشته باشند، بازی با احساسات انسان ها و گنجاندن موضوعات احساساتی و عاطفی زیاد دراین ژانردیده میشود که دراصل این ژانر را میتوان یک ژانر ترکیبی ازرومانتیک، کامیدی، اکشن شمرد که درعین حال تعلیق نیز درآن وجود داشته باشد.

¸    قراریکه سنت تقلید گری ازروی فلم های نسبتاً خوب، ازدیرزمان بدینسو بصورت جهانی رایج شده است، این موضوع دربعضی از فلم های هندی که کاملاً تقلیدی از سبک فلم های مشهور هالییودی میباشند، نیز مشهود است.

سینمای هنری هند:

درپهلوی سینمای تجارتی هند، سینمای متفکرانه ای نیز است که منتقدین آنرا "سینمای نوهند" و بعضاً سینمای  " موج نو هند" مینامند. اکثرباشندگان هند، با سینمای mainstream   یا سینمای مسیراصلی یا سینمای تجارتی، به سادگی این فلم ها را "فلم های هنری" مینامند. بین سالهای دهه 60 الی 80 میلادی معمولاً فلم های هنری ازجانب دولت حمایت میشد. کارگردانان بلند پرواز، ازدولت فدرالی یا ازدولت مرکزی هزینه میگرفتند تا فلم های غیرتجارتی با مطالب و موضوعات کاملاً هندی بسازند. اکثراین کارگردانان، فارغین مکتب سینمایی دولتی FTII   یا ( Film & Television Institute of India)  یا انستیتیوت ملی فلم و تلویزیون هندوستان بودند و فلم هایشان درجشنواره های دولتی و تلویزیون های دولتی ( Doordarshan دوردرشن) به نمایش درمیامد. این فلم ها بصورت محدود درهنرستان های تیاتری هندوستان و خارج به نمایش درمی آمدند. آثارکارگردانان این نوع سینما بجای سینمای تجارتی هند، بیشتراز سبک سینماهای ( نیو ریالیزم ایتالیا) و ( موج نو فرانسه) الهام پذیربودند. مشهورترین سینماگران سینمای نو بنگال؛ "بیمال رای"، "ریتویک گاتک"، و "ساتیا جیت رای" بودند. بهترین فلم های این مکتب عبارتند از؛ تریالوژی " اپو" که ساتیاجیت رای آنرا به زبان بنگالی ساخته است، و " دوبیگا زمین" که آنرا "بیمال رای" به زبان هندی ساخته است.

درمیان کارگردانان فلم های مکتب و ژانر هنری، "ساتیا جیت رای" موفق ترین همه بشمارمیرود. خیلی ازهندی ها به نام و آوازه جهانی " ساتیا جیت رای" و به جوایز و افتخارات زیاد بین المللی ای که نصیب وی شده است، فخر میکنند. آبرو و اعتباری که " ساتیا جیت رای" دارد، هیچ گاه به معنی موفقیت تجارتی او نبوده است. فلم های وی اساساً درهنرستان ها و مکاتب هنری و درشهرهای کلان هندوستان به بینندگان خاص از طبقه روشنفکران درمجالس و جریان های فلمسازی بین المللی به نمایش گذاشته میشود.

بهرحال خیلی از سینماگران، تکنیشین ها و هنرپیشه ها اول از سینمای هنری آغاز کرده اند و بعداً به سینمای تجارتی کشانیده شده اند. که از میان آن "نصرالدین شاه" را میتوان نام برد. با وصفیکه "نصرالدین شاه" هرگزنتوانست، منیحیث یک هنرپیشه موفق نقش کامل درآید، ما با آنهم توانست یک هنرپیشه کمکی درفلم های مستقلی چون،

 Mansoon wedding)) یا "ازدواج درباد موسمی"  ساخته " میرانایر" به بسیارخوبی بدرخشد.

فلم های مستقل درهندوستان ممکن آینده سینمای هنری باشد، این درحالیست که فعلاً  فلم های هنری، به پیمانه بسیارزیادحمایت دولتی را از دست داده است. مارکیت فلم های هندی بزودی مرکب از دودست فلم ها خواهد شد، یکی فلم های ساخته شده با بدیجه های کلان، مارکیت های کلان، ستاره های کلان و دیگری فلم های مستقل که با دستان خالی و با کشیدن ریاضت و سختی اما با بلند پروازانه  ترین آرزو ها واندیشه ها ساخته خواهند شد، درست مثل مارکیت امروزی فلم های ویسترنی یا کوبایی.

جشنواره های ملی فلم درهندوستان:

فلم های هندی منافع صادراتی و درآمد داخلی دارند. دولت هندوستان جایزه ای را بنام (دادا صاحب پهالکی ایوارد) طی یک جشنواره سالانه به کسانی که یک عمر برای سینمای هندوستان خدمت نموده اند، اهدا مینماید. این جایزه به یاد بود از ( دادا صاحب پهالکی) که پدرسینمای هند شناخته میشود، اهدا میگردد.

بالییوود:

"بالییوود" نامی است که به سینمای شهر" بمبئی" هندوستان اطلاق میگردد. این نام معمولاً به سینمایی گفته میشود که زبان آن هندی است و از نگاه واژه ها و اصطلاحات با زبان اردوی پاکستان شباهت بی نهایت دارد، با آنکه درآهنگ ها، دیالوگ ها و گفتارهای آن ازواژه ها و اصطلاحات زیاد انگلیسی نیز استفاده میگردد.

اکثرهندی های مدرن امروز به زبان انگلیسی و یا با ترکیبی از زبان انگلیسی و هندی تکلم مینمایند که سینمای  " بالییوود" از این امر بی تاثیر نبوده است. دیالوگ ها درفلم های بالییوودی مملو از واژه ها، عبارات و حتی جملات انگلیسی میباشد.

      بالییوود و سایرمراکز سینمایی مانند سینمای بنگالی، کانادا، ملایلام، تامیل و تیلوگو که یک قطب بزرگ سینمایی را تشکیل میدهند، بیشترین تولید فلم و فروش تکت درجهان را دارند.